Welke factoren bepalen professionaliteit in een MT?
Uit de geraadpleegde literatuur blijkt dat professionaliteit binnen een managementteam niet uitsluitend wordt bepaald door individuele competenties, maar ontstaat in de wisselwerking tussen persoonlijke kwaliteiten, teamdynamiek en organisatorische context. De drie onderzoeken vullen elkaar aan en laten zien dat professionaliteit het resultaat is van zowel cognitieve, sociale als culturele factoren die samen de kwaliteit van besluitvorming en samenwerking binnen het MT bepalen.
Volgens Batool, Khattak en Saleem (2016) ligt de kern van professionaliteit bij de individuele manager, maar wordt die pas effectief wanneer kennis, houding en gedrag in balans zijn. Zij onderscheiden drie dimensies die professionaliteit vormgeven. Ten eerste is er de conceptuele kennis, het vermogen om organisatorische structuren, processen en strategieën te begrijpen. Ten tweede de gedragsmatige en attitudinale component, die betrekking heeft op communicatieve vaardigheden, zelfreflectie en motivatie. Ten derde de morele verantwoordelijkheid, waarbij eerlijkheid, discipline en betrouwbaarheid de professionele standaard bepalen. In een managementteam zorgen deze dimensies gezamenlijk voor vertrouwen, duidelijkheid en richting.
Rogozińska-Mitrut en Cichorzewska (2023) verschuiven het perspectief van het individu naar de organisatie. Zij stellen dat professionaliteit wordt beïnvloed door de cultuur waarin het team opereert. Factoren zoals competentieontwikkeling, emotionele intelligentie, betrokkenheid en gepastheid zijn volgens hen bepalend voor professioneel handelen. Een cultuur die openheid, reflectie en samenwerking stimuleert, versterkt de professionele normen binnen het team. Wanneer daarentegen rivaliteit, kritiek of angst overheersen, verzwakt het professionele klimaat. De auteurs benadrukken dat organisaties actief moeten investeren in leerprocessen, coaching en HR-beleid om een duurzame professionele cultuur te creëren. In hun visie is professionaliteit geen vast gegeven, maar een collectieve verantwoordelijkheid die continu onderhoud vraagt.
Het onderzoek van Liang en Li (2019) richt zich op de neurocognitieve en structurele factoren die de besluitvorming van managers beïnvloeden, en daarmee op de manier waarop professionaliteit in gedrag tot uitdrukking komt. Zij identificeren vijf bepalende factoren: de governancestructuur van de organisatie, het besluitvormingssysteem, de kwaliteit van informatie, de leiderschapsautoriteit en de bedrijfscultuur. Leiderschapsautoriteit blijkt de sterkste invloed te hebben op professioneel handelen binnen managementteams, vooral wanneer formeel gezag wordt gecombineerd met persoonlijke integriteit en charisma. Daarnaast speelt de kwaliteit van informatie een cruciale rol: professionele besluitvorming vereist dat data betrouwbaar, actueel en volledig zijn. Tot slot versterkt een consistente bedrijfscultuur de samenhang en legitimiteit van beslissingen, waardoor professionaliteit niet alleen een individueel kenmerk is, maar een collectieve praktijk.
Wanneer deze inzichten samen worden gebracht, ontstaat een genuanceerd beeld van de factoren die professionaliteit in een managementteam bepalen. Aan de individuele kant gaat het om deskundigheid, communicatieve vaardigheden, zelfreflectie en moreel bewustzijn. Aan de interpersoonlijke kant spelen vertrouwen, respect, empathie en onderlinge steun een belangrijke rol. En aan de organisatorische kant zijn cultuur, leiderschap, governance en informatievoorziening bepalend voor de mate waarin professionaliteit daadwerkelijk tot uitdrukking komt in besluitvorming en samenwerking.
Professionaliteit in een MT kan dus worden gezien als het resultaat van drie met elkaar verweven lagen: de persoon, het team en de organisatie. Een manager kan individueel over professionele kwaliteiten beschikken, maar zonder een cultuur die leren en verantwoordelijkheid stimuleert, blijven die kwaliteiten fragmentarisch. Evenzo kan een sterke organisatiecultuur professionaliteit bevorderen, maar slechts wanneer de leden van het MT de waarden daarvan herkennen en vertalen naar hun eigen gedrag.
Samenvattend kan worden gesteld dat professionaliteit binnen een managementteam wordt bepaald door een samenspel van persoonlijke competentie, sociale interactie en organisatorische structuur. De balans tussen deze drie niveaus bepaalt niet alleen hoe professioneel gedrag wordt gevormd, maar ook hoe het wordt ervaren en gewaardeerd. Daarmee vormt deze deelvraag een brug tussen het theoretische begrip van professionaliteit en de praktische uitdrukking ervan in de besluitvorming van het MT van Coatinc.